Mamlakatimizda muayyan ijtimoiy soha ob’ektlari ko‘mir bilan isitiladi. “O‘zbekko‘mir” aksiyadorlik jamiyati 2024/2025-yilgi joriy isitish mavsumida ijtimoiy soha ob’ektlari va aholi ehtiyojlari uchun qancha miqdorda mahalliy ko‘mir yetkazib beradi, uning zaxiralari iste’molchilarni qattiq yoqilg‘i bilan to‘liq ta’minlash uchun yetarlimi, qazib olish jarayonini tashkil etishda qanday yangiliklar bor? Bu savollarimizga “Angren ko‘mir koni” filiali bosh muhandisi Sherzod Turg‘unov javob berdi.

– O‘zbekistonda ko‘mirning o‘rganilgan zaxiralari qariyb 1,9 milliard tonnani tashkil etadi,uning aksariyat qismi Angren havzasidagi konidagi qo‘ng‘ir ko‘mir ulushiga to‘g‘ri keladi – 1,85 milliard tonna, – dedi jumladan Sh.Turg‘unov. – Aynan ko‘mir qazib oluvchi korxonalarimizga iqtisodiy, kommunal va ijtimoiy sohalarni, budjet tashkilotlarini, aholini ko‘mir bilan ta’minlash vazifasi yuklangan.

Ijtimoiy soha obe’ktlarini joriy mavsum uchun ko‘mir bilan ta’minlash ishlari erta bahorda boshlangan. Ayni paytda korxonada kuniga o‘rtacha 4000-5000 tonna ko‘mir jo‘natilib, ular “Ko‘mir ta’minot” mas’uliyati cheklangan jamiyatiga qarashli respublika hududiy ko‘mir omborlari va savdo shoxobchalari orqali yetkazib berilmoqda.

2024-yil 1 iyul holatiga ko‘ra, iste’molchilarning asosiy toifalariga 2,5 million tonnadan ortiq ko‘mir mahsulotlari yetkazib berildi. Respublika budjet tashkilotlarini ko‘mir bilan to‘liq ta’minlash ishlarini 15 sentabrgacha yakunlash, yil oxirigacha aholini to‘liq ta’minlash rejalashtirilgan.

2024-yil davomida “O‘zbekko‘mir” AJ 6 million tonnadan ortiq ko‘mir qazib olishni rejalashtirmoqda. Yilning birinchi yarmida 11 million kub metrdan ortiq yuk ko‘tarish ishlari amalga oshirildi. Qattiq yoqilg‘i asosan ochiq usulda qazib olinadi. Dastlab kon usti ochiladi va qazib olish jarayoni boshlanadi.

Ayni paytda ko‘mir qazib olishning bosqichma-bosqich o‘sishi kuzatilmoqda. Bu bejiz emas. Ko‘mirga talab yil sayin oshmoqda. Bu talabni qondirish maqsadida kon ustki qismini ochish ishlarini jalalashtirishga e’tibor kuchaytirilmoqda. Shu maqsadda 44 dona “Komatsu” kon-samosvallari, yer ko‘taruvchi va transport vositalari – greyderlar, buldozerlar, yuk ko‘taruvchilar va boshqa maxsus texnikalar xarid qilindi.

Sherzod Tursunovning ma’lumot berishicha, budjet tashkilotlari va aholini ko‘mir bilan ta’minlash bilan “O‘zbekko‘mir” aksiyadorlik jamiyatining “Piket-21” yuklash punkti shug‘ullanadi. Ish kechayu kunduz amalga oshiriladi. Ko‘mir sifati yaxshi, iste’molchilardan shikoyat bo‘lmasligi uchun mamlakatni to‘liq ta’minlashga harakat qilishmoqda. Biz do‘stona jamoa sifatida ishlaymiz, hamma oddiy ishchidan tortib to bosh direktorgacha qazib olish va jo‘natish jarayonida ishtirok etadi, deydi suhbatdoshimiz. Kuniga o‘rtacha 240-250 vagon yuklanadi (har bir vagonga - 69 tonna), ya’ni kunlik norma taxminan 16-17 ming tonna ko‘mirni tashkil qiladi.

Sherzod Turg'unov iste’molchilar ko‘mir sifatini saqlab qolish uchun o‘z tavsiyalarini ham berib o‘tdi. Xullas, qazib olingan qo‘ng‘ir ko‘mirni to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh nuri ostida saqlamaslik kerak, chunki u 21 kunlik inkubatsiya davriga ega va to‘g‘ri saqlanmasa, o‘z-o‘zidan alangalanishi yoki uvadalanib ketishi mumkin. Hozir yoz, jaziramada havo harorati  qirq darajadan oshayapti. Ko‘mir mahsulotini yaxshi saqlash uchun qorong‘u va zax maxsus joy kerak bo‘ladi.

Diana ANDREEVA,

Nadejda LAZAREVA