Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Atamalar komissiyasi tomonidan davlat tilida rasmiy qo‘llaniladigan 41 ta yangi atamaning o‘zbekcha muqobili tasdiqlandi. Bu davlat tilida ish yuritishni takomillashtirish, sohaviy terminologiyani tartibga solish va rasmiy yozishmalarda yagona atamalardan foydalanish yo‘lidagi navbatdagi muhim qadam bo‘ldi.

Yangi tasdiqlangan atamalar orasida ishlab chiqarish va konchilik sohasida ham qo‘llash mumkin bo‘lgan so‘zlar bor. Jumladan, “datchik” — “sezgich”, “dedlayn” — “so‘ngmuddat”, “brend” — “xosnom”, “xeshteg” — “kalitso‘z” kabi atamalar endi davlat tili me’yorlari asosida qo‘llanishi tavsiya etilmoqda.

Bu yangilik nafaqat tilshunoslar, balki ishlab chiqarish korxonalari xodimlari uchun ham muhim ahamiyatga ega. Chunki bugun ham xizmat xatlari, hisobotlar, raportlar, bildirgilar, axborotlar, texnik hujjatlar va boshqa ichki hamda tashqi yozishmalarda xorijiy atamalardan keng foydalanilmoqda. Vaholanki, ularning ko‘pchiligining davlat tilidagi muqobillari mavjud.

Ayniqsa, konchilik tarmog‘i uchun “datchik” atamasining “sezgich” deb rasmiylashtirilgani muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki gaz, harorat, bosim, sath va harakatni nazorat qiluvchi qurilmalar konlarda mehnat xavfsizligi va texnologik jarayonlarni boshqarishda keng qo‘llaniladi. Ushbu atamaning rasmiy muomalaga kiritilishi sohaviy hujjatlarda davlat tilidan yanada izchil foydalanish imkonini beradi.

Shu bilan birga, konchilik sohasida avvaldan davlat tilida qo‘llanib kelinayotgan “karer” — “ochiq kon”, “gornaya vыrabotka” — “kon lahimi”, “burenie” — “burg‘ilash”, “vzrыvnыe rabotы” — “portlatish ishlari”, “otval” — “ag‘darma”, “drobilka” — “maydalagich”, “groxot” — “elagich”, “burovaya ustanovka” — “burg‘ilash qurilmasi” kabi atamalardan ham rasmiy hujjatlarda izchil foydalanish maqsadga muvofiq.

Davlat tilida ish yuritish faqat hujjatlarni o‘zbek tilida tayyorlash emas. Bu, eng avvalo, davlat tilining qoida va me’yorlariga mos, aniq va yagona atamalarni qo‘llash madaniyatidir. Ana shunda xizmat hujjatlari, hisobotlar va texnik materiallarning mazmuni yanada aniq, tushunarli va bir xil talqin qilinadi.

«O‘zbekko‘mir» aksiyadorlik jamiyatida ham davlat tili to‘g‘risidagi qonun hujjatlari talablariga muvofiq xizmat yozishmalari, hisobotlar, raportlar, bildirgilar, axborotlar va boshqa rasmiy hujjatlarda tasdiqlangan davlat tili atamalaridan izchil foydalanishga alohida e’tibor qaratish maqsadga muvofiq.

Ne’mat Dushaev,
“O‘zbekko‘mir” AJ bosh direktorining matbuot kotibi – axborot siyosati masalalari bo‘yicha maslahatchisi